Een tuin is allang niet meer alleen een plek voor een barbecue en wat lavendel langs het pad. Tenminste, zo zie ik het. Steeds meer mensen willen buiten hetzelfde voelen als binnen : inspiratie, rust, verrassing. En ja, daar komt kunst om de hoek kijken. Sculpturen, objecten, soms iets wat je niet meteen snapt. En dat is juist leuk.
Ik merkte het voor het eerst bij vrienden in Rotterdam. Een strakke stadstuin, beton, veel groen. En middenin stond ineens een metalen sculptuur. Niet groot, niet schreeuwerig. Maar elke keer als je erlangs liep, dacht je : hé, die staat hier echt goed. Dat gevoel zoeken veel mensen nu. Online zie je dat ook terug, bijvoorbeeld op sites als https://www.decorations-de-jardin.fr, waar kunst en tuindecoratie steeds meer door elkaar lopen.
Waarom kunst in de tuin zo goed werkt
Franchement, een tuin zonder focuspunt kan een beetje… vlak zijn. Gras, planten, klaar. Mooi hoor, maar je oog dwaalt. Een sculptuur doet iets anders. Die geeft richting. Je loopt ernaartoe, je kijkt eromheen, je vergelijkt met het groen. Het maakt je tuin minder decor en meer ruimte.
Wat ik sterk vind aan kunst buiten, is dat het nooit statisch blijft. Binnen hangt een beeld altijd hetzelfde. Buiten verandert alles. Licht, schaduw, regen, bladeren die erop vallen. Ik heb een keramisch object gezien in een tuin in Gent dat er in de zomer warm en zacht uitzag, en in de winter bijna streng. Hetzelfde werk, totaal andere sfeer. Dat vind ik eerlijk gezegd magisch.
Sculptuur of decoratie ? Dat verschil is kleiner dan je denkt
Veel mensen vragen : “Is dit kunst of gewoon decoratie ?” Perso, ik denk dat die grens steeds vager wordt. Een handgemaakt object van cortenstaal kan net zo goed een sculptuur zijn als een kunstwerk in een galerie. Het verschil zit ‘m vaak niet in het object, maar in hoe je het plaatst en bekijkt.
Mijn vuistregel ? Als je het object serieus neemt, doet de omgeving dat ook. Zet je een beeldje half verstopt achter de kliko, dan blijft het decor. Zet je het bewust neer, met ruimte eromheen, dan wordt het iets anders. Kunst, dus.
Materialen die echt werken in een hedendaagse tuin
Niet elk materiaal is geschikt voor buiten. Dat klinkt logisch, maar je zou verbaasd zijn hoeveel mensen dat onderschatten. Ik heb zelf ooit een houten object gezien dat na twee winters compleet was gescheurd. Jammer, want het idee was goed.
Materialen die ik vaak zie terugkomen (en die zich bewezen hebben):
- Cortenstaal – roestig, warm, verandert mooi met de tijd.
- Brons – klassiek, maar in moderne vormen juist spannend.
- Natuursteen – zwaar, rustig, bijna tijdloos.
- Keramiek – alleen als het écht voor buiten is gemaakt, anders niet doen.
Kunststof zie je ook steeds vaker, vooral in designobjecten. Soms verrassend goed, soms… tja. Dat moet je echt per stuk bekijken.
Waar plaats je een sculptuur zonder dat het “te veel” wordt ?
Dit is zo’n punt waar mensen vaak twijfelen. Begrijpelijk. Je wil geen beeldentuin waar je struikelt over kunst. Een paar simpele principes helpen enorm.
Ten eerste : geef ruimte. Een sculptuur moet kunnen ademen. Zet er niet meteen drie potten naast. Laat het groen eromheen rustiger zijn. Gras, grind, lage beplanting. Dat werkt bijna altijd.
Ten tweede : kijklijnen. Loop door je tuin zoals een bezoeker dat zou doen. Wat zie je als eerste ? Wat pas later ? Een beeld aan het einde van een pad werkt vaak beter dan middenin alles.
En misschien de belangrijkste : minder is echt meer. Eén goed gekozen object doet meer dan vijf middelmatige. Dat klinkt streng, maar ik meen het.
Hedendaagse tuinen vragen om durf (maar niet te veel)
Een moderne tuin kan veel hebben. Abstracte vormen, ruwe materialen, zelfs een beetje brutaliteit. Maar er is een dunne lijn tussen spannend en onrustig. Ik heb tuinen gezien waar elk object “kijk naar mij” schreeuwde. Dat wordt vermoeiend.
Mijn advies : kies één statement piece. Iets waar je echt verliefd op bent. Daaromheen mag de rest rustiger zijn. Denk aan natuurlijke materialen, herhaling van kleuren, simpele lijnen. Zo blijft de tuin in balans.
Kunst buiten vraagt onderhoud (ja, ook dat hoort erbij)
Hier wordt vaak niet over gepraat, maar het is wel eerlijk om het te zeggen. Kunst in de tuin leeft. En dat betekent onderhoud. Soms weinig, soms wat meer.
Cortenstaal moet je bijvoorbeeld laten roesten, maar daarna vooral met rust laten. Brons krijgt patina, en dat is juist mooi. Keramiek moet je checken op vorstbestendigheid. Niets dramatisch, maar je moet het wel weten.
Zie het zo : het hoort bij de relatie die je aangaat met het object. Je kijkt ernaar, je zorgt ervoor, je ziet het veranderen. Dat is geen nadeel, dat is onderdeel van de charme.
Tot slot : vertrouw op je gevoel (serieus)
Je kunt alle regels volgen, alle stijlen kennen, alle trends lezen. Maar uiteindelijk weet je het pas als je daar staat, in je tuin, en denkt : ja, dit klopt. Misschien kun je het niet uitleggen. Geeft niks.
Kunst in de tuin hoeft niet perfect te zijn. Het mag schuren. Het mag vragen oproepen. Het mag zelfs een beetje irriteren, soms. Als het maar iets doet. Want eerlijk ? Een tuin die niets oproept, die vergeet je. En dat zou zonde zijn.
Over de auteur
