Wat is Art Deco-kunst?

Wat is Art Deco-kunst?

december 31, 2018 Uit Door Hein

Art Deco is een vorm van kunst die kenmerkend is voor de jaren twintig van de twintigste eeuw. Het werd gezien als een levensstijl waarbij de kunst alle vormen van het leven beïnvloedde. Art Deco was terug te zien in dure kleding, woonaccessoires, auto’s, meubels en sieraden. Art deco was een onderdeel van de elite van de maatschappij in deze jaren. Om te begrijpen wat Art Deco is, is het belangrijk om de levensstijl van de jaren twintig te begrijpen. Het was een tijd waarin verandering te ontstond, zo ook in de vorm kunst. Art Deco is uitgevonden in Frankrijk maar werd al gauw overgebracht naar de Verenigde Staten, waar het zijn populariteit aan te danken heeft.

De oorsprong van Art DecoWat is art deco?

De woorden Art Deco zijn een inspiratie van de expositie in 1925 in Parijs. De ‘Exposition Internationele Des Arts Decoratifs Industriels et Modernes’ werd georganiseerd door een kunstenaarsvereniging. Onder hen vele kunstenaars die eerder betrokken waren bij evenementen over de eerder uitgevonden kunstvorm Art Nouveau (nieuwe kunst). Tijdens de expositie in Parijs werden nieuwe vormen van kunst bekeken zoals Art Deco, maar het was pas in 1968 dat deze vorm van kunst werd erkend als Art Deco. De term Art Deco heeft zijn naam te danken aan populaire kunsthistoricus Bevis Hillier die hier een boek over schreef.

Art Deco is uitgevonden na de Eerste Wereldoorlog dat uiteraard een sombere periode was in het leven van vele personen toen. Door de uitbundige kleuren en vormen wordt Art Deco daarom gezien als een wederopstanding van expressie na een donkere periode. In de Eerste Wereldoorlog werden goedkope materialen geproduceerd zoals chroom en andere industriële onderwerpen, waarbij Art Deco gebruik maakte van zilver, kristal, ivoor, jade en lak om een luxueuzer leven te weerspiegelen. Art Deco is in feite een mix van verschillende soorten kunst. Zo vind je in Art Deco vormen van kubisme, constructivisme, futurisme en Art Nouveau. De intense vormen in Art Deco zijn afkomstig van het Parijse fauvisme, een vorm van kunst waarbij gelijkwaardig vele felle kleuren worden gebruikt in schilderijen.

Van 1925 tot 1940 zag men Art Deco als de meest modieuze en internationale design beweging ter wereld. Art Deco steeg in populariteit na het ontwerp van onder andere het Rockefeller Center in New York. Art Deco heeft vele gemeenschappelijke kenmerken met Art Nouveau. Dit omdat beide kunstvormen alle soorten van actieve kunst omarmen zoals het ontwerpen van auto’s en gebouwen. Van schilderwerk tot beeldhouwwerk, Art Deco zul je in alle soorten en maten terugvinden.

Art Deco na de Tweede Wereldoorlog

De grote depressie in de jaren dertig en voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog zorgde voor veranderingen in de kunstwereld. Aan het eind van de jaren dertig was het duidelijk dat er op ieder moment een oorlog kon uitbreken. Hierdoor raakte Art Deco met zijn felle en vrolijke kleuren en luxueuze uitstraling al gauw uit de mode. In de donkere tijden van de Tweede Wereldoorlog was er geen plaats voor Art Deco, maar het vond al gauw zijn terugkomst in de jaren zestig. Kenmerkend aan de jaren zestig zijn de patronen in meubels en kleding, evenals in Art Deco dat toen vaak gepaard ging met de andere populaire kunstvorm, Pop Art. Een grafische vorm van kunst waarbij ook vele patronen terug te vinden zijn in de kunstwerken.

In de jaren 1980 onderging Art Deco een transformatie waarin de toch al felle kleuren, plaatsmaakte voor neonkleuren. Na de jaren 1980 heeft men ook gebruik gemaakt van nieuwe materialen zoals aluminium of roestvrij staal, wat het een futuristische verschijning gaf. Daarnaast was het in deze jaren heel normaal om gebruik te maken van exotische voorwerpen zoals haaienhuid of zebrahuid. Tegenwoordig is dit uiteraard verboden.

Art Deco in de eenentwintigste eeuwArt deco in de 21e eeuw

Door de verandering van Art Deco in de jaren 1980 kreeg het een modern imago die als inspiratiebron diende voor vele nieuwe gebouwen en interieurs. In de combinatie met de snelle groei in technologie en koopkracht maakte dat Art Deco over heel de wereld intrad. De structuur en vormen die je terugvindt in Art Deco zijn gebaseerd op geometrische, wiskundige vormen waarbij de inspiratie is gehaald uit de Grieks-Romeinse tijden Oud Egypte. Hierbij kun je denken aan architectuur van Babylon of de Piramides in Egypte. Deze inspiratie is gebruikt bij het ontwerpen van wolkenkrabbers en luchtvaartverkeer.

Tegenwoordig kenmerken Art Deco ontwerpen zich met name door zigzaggende, driehoekige vormen waar vaak een trap in is verwerkt. Maar ook door spitse afsnijdingen of buitengewone bochten wat vooral is terug te zien in het ontwerp van schoenen of auto’s. Men beschouwt Art Deco als slechts decoratieve kunst zonder filosofische gedachten. Dit is geheel anders dan andere kunstvormen.

De meest populaire voorbeelden van Art Deco

Vele gebouwen over heel de wereld zijn geïnspireerd op Art Deco stijl. Voornamelijk wolkenkrabbers geven deze stijl goed weer. Dit zijn onder andere:

Het valt dus wel te stellen dat New York dé stad is als het gaat om Art Deco ontwerp.

Art Deco in Nederland

Art Deco gebouwen zijn weinig te vinden in Nederland. Daarentegen kun je andere vormen van Art Deco kunst vinden in het Gemeente Museum in Den Haag. Daar wordt een collectie tentoongesteld van verschillende dure en luxueuze meubels en schilderijen ontworpen door Henk Woude, Frist Spanjaard, C. Alons en J.C. Jansen. De collectie laat een duidelijk beeld zien van hoe belangrijk Art Deco was voor het idealisme en de koopkracht van de tijd dat Art Deco is ontstaan. Ook heeft het museum verschillende kamers ter beschikking gesteld om het ontwerp van een Art Deco villa uit de jaren 1920 na te bootsen.

Dit deel van het museum is ontworpen door Jan Wils, Jan Lecointre, Bas van Pelt, Fer Semey en Henk Wouda. Bezoek de website van het Gemeente Museum Den Haag voor meer informatie en entreetickets.